Người Mỹ da đen

Mỗi khi nói đến một nước đang phát triễn như Việt Nam, Ấn Độ… người ta có khuynh hướng bạn về cái nghèo khó và lạc hậu. Nhưng khi nói về một quốc gia đã phát riển thì người ta hay đưa ra sự giàu sang, hiện đại và văn minh. Thiết nghĩ có kiến thức về bộ mặt trái của một xã hội cũng rất hữu ích và thú vị, và do đó, trong bài viết này tôi bàn về một khuyết điểm của xã hội Mỹ.

Gần 400 năm trước người Phi châu đã bị người Tây đưa sang châu Mỹ để bắt làm nô lệ nhằm khai khẩn vùng đất rộng lớn bao la của tân thế giới. Ở nước Mỹ chế độ nô lệ chấm dứt sau cuộc nội chiến 1861-65. Nhưng phải sau cuộc đấu tranh giành quyền bình đẵng vào thập niên 60s (Civil rights movement) thì thái độ và cách cư xử của người da trắng đối với người da đen hay người da màu nói chung, mới từ từ thay đổi.

Có thể nói, ngày nay luật lệ của nước Mỹ đã không còn dấu vết kỳ thị. Ở nơi công cộng, trên báo chí, trong phim ảnh và các sản phẩm văn hoá, nghệ thuật của xã hội Mỹ cho thế giới thấy đây là nơi người da trắng và da đen có thể sống chung hạnh phúc.

Tuy nhiên, kỳ thị chủng tộc vẫn còn là chiêu thường hay được dùng vì nó có lợi: giúp dành được việc làm, giúp thắng những tranh chấp và giúp làm cho người khác phải nễ sợ. Chẳng hạn mới đây cô siêu mẫu da đen đã làm lớn chuyện khi công ty sô cô la Cadbury quảng cáo sản phẩm mới: “Campell hãy tránh ra, đã có một diva mới rồi” (Naomi Campbell Declares Chocolate Ad Racist). O J Simpson đã thoát tội giết người nhờ nhóm luật sư biện hộ đã sử dụng và khai thác tối đa chiêu “kỳ thị chủng tộc”. hoặc trường hợp Benard Simelton, một chủ tịch của “NAACP” (tổ chức tranh đấu của người da đen, sáng lập từ 1909) lên tiếng: “Kỷ niệm American civil war cũng giống như kỷ niệm holocaust” thì nước Mỹ đã lập tức huỷ bỏ dự định tổ chức rầm rộ lễ kỹ niệm 150 năm cuộc chiến tranh Nam Bắc, dù rằng giải phóng nô lệ đã là một trong nhiều nguyên nhân dẫn đến chiến tranh này.

Bây giờ hãy nói về khu da đen trên đất Mỹ, nói về sinh hoạt của người da đen, chương trình làm đẹp và nâng đỡ người da đen, tâm lý của thế giới đối với người Mỹ đen, con đường tiến thân của người Mỹ đen, khác biệt giữa người đen và người Ấ, chuyện trai gái, băng đảng, chuyện học hành.

Cách đây 30 năm thành phố New York luôn khuyến cáo khách du lịch từ thập phương tránh xa khỏi khu Harlem. Phái đoàn các nước cũng được trụ sở Liên Hiệp Quốc bảo như vậy. Những khuyến cáo kiểu này đã tồn tại trên khắp nước Mỹ từ sau cái ngày người da đen được giải phóng: 1865. Vì sao? Sau khi được tự do người da đen không tìm được việc làm hay vì không muốn đi làm cho chủ da trắng. thường sống tập trung thành những khu nghèo nàn để nương tựa vào nhau. Trước thập niên 70, người da màu không được sống trong khu của người Mỹ da trắng. Bởi vậy, trong khu da đen đã nẫy sinh đủ tệ nạn xã hội: đĩ điếm, cướp bóc, phá phách… Thời ấy cảnh sát cũng ít quan tâm, can thiệp đến những sự việc xảy ra trong khu da đen. Ngày nay, tình hình trấn lột đối với người đi lạc vào khu đen vẫn còn xảy ra hằng ngày, nhưng không ai muốn khuyên “đừng đến một khu phố” vì sợ bị chụp mủ kỳ thị, sợ xúc phạm đến vết thương của người da đen và nói vậy chẳng có lợi gì cho xã hội.

khu Harlem nỗi tiếng vì đây là khu phố nằm ngay trung tâm của thành phố nổi tiếng Manhatan và nó chỉ cách trụ sở LHQ chừng 2-3 Km. Thật ra, ở Mỹ có hàng trăm khu Mỹ đen với đủ cở và có nhiều khu lớn bằng thành phố Sài Gòn.

Khu da đen thường trông nghèo và dơ dáy. Nhiều căn nhà, nhiều vườn tược không được chăm sóc. Nhiều ngôi nhà giống như bị bỏ hoang, nhiều cửa sổ bị vở hay nứt kiếng. Cửa sổ thường có nhiều thanh sắt ngang dọc chắn qua để ngăn ngừa kẻ trộm đột nhập. Cửa chính được gắng nhiều khoá và trông cũ kỷ, mục nát. Hàng rào xiêu vẹo, mảnh đất nhỏ trước nhà cỏ mọc um tùm (không được cắt tỉa) hay xác xơ. Ít thấy hoa hay cây kiểng trồng trước nhà. Bàn ghế, đồ đạt hư hỏng vứt đó đây ở sân trước hay bên hông nhà. Nói chung, tường vách, cửa sổ, cửa trước, hàng rào, trụ điện, ghế nới công cộng, thùng đựng thơ công cộng thường bị vẽ bậy bạ hay bị móp méo.

Ở Canada và Mỹ, trừ khu phố nhà giàu còn những khu khác lúc nào cũng có lực lượng thanh niên da đen (ở phố Mễ thì có thanh niên Mễ) túc trực trên mọi nẽo đường và mọi góc phố để buôn bán ma tuý, thuốc phiện. Chỉ có thành phần da trắng nghèo dốt là chịu sống hoà đồng trong khu đen và sống ở đó thì con người mau chóng bị hư đốn: cũng xì ke, cũng trộm cắp, cũng mất dạy và cũng nói giọng đen, mê nhạc đen, ăn mặt kiểu đen. Gái da trắng dễ bị nghiện thuốc phiện rồi trở thành nô lệ tình dục cho thanh niên đen. Cảnh thanh niên da đen đánh đập thanh niên thanh nữ da trắng hay cảnh đánh lộn, bắn, giết giữa thanh niên đen với nhau vẫn thường xảy ra.

Vào thập niên 60 và trước đó người da màu gánh chịu nhiều thiệt thòi trong xã hội. Mỗi khi đi dự lễ lớn người da màu không được ngồi/đứng phía trước khán đài hoặc trước mặt các vị khách quan trọng – Họ có khu vực dành riêng cho họ, thường nằm ở tuốt phía sau hay ở 2 bên. Họ không được đặt chân đến những tiệm, quán, khách sạn sang trọng. Họ không được lấy người da trắng. Trên xe buýt và xe điện họ phải tự động đứng dậy nhường chổ ngồi cho người da trắng. Nếu vô ý hay vì ù lì cứ ngồi trong khi có người da trắng đang đứng thì thế nào tài xế cũng ra lệnh “đứng lên nhường ghế” hoặc sẽ báo cáo cho cảnh sát biết để bắt tù người da màu đó.

Ngày nay, hình ảnh người đen xấu xí, lười biếng, nhớp nhúa, và hay bạo động đã được thay thế từ lâu bằng hình ảnh: hài hước, thân thiện, cool và đa tài. Cái sự đồng nhất của người da trắng thật đáng phục. Chính sách thì ngấm ngầm, nhưng ai cũng hiểu, cũng đồng loạt tự nguyện thi hành. Thật vậy, chính trị gia và người nỗi tiếng thích nịnh người đen. Ai cũng thích tự nguyện làm từ thiện ở châu Phi hay gởi tiền giúp đỡ. Thiên tai xảy ra với người da đen là người ta nhanh chóng tự nguyện rộng rãi giúp đỡ. Ví dụ, chính phủ Haiti chỉ cầu mong có được 4 tỉ đô để xây dựng lại mọi thứ. Nhưng tiền bạc ào ào bay đến nhiều hơn rất nhiều so với cái ước mơ đầy tính tham lam của họ.

Ai cũng thích khen người da đen đẹp. Điều này giúp cho người đen cảm thấy tự tin với sắc đẹp tự nhiên của mình. Nhiều người còn đi quá đà: khen Michelle Obama là người đẹp nhất thế giới, mặc gì cũng đẹp, cánh tay có bắp thịt đẹp nhờ tập thể dục hường xuyên. Người ta còn cho Michelle Obama ngang tầm với Jackie Kennedy về cách ăn mặt. Nói chung, ngày nay người Mỹ thích đưa người đen lên phía trước và đưa lên mây. Theo tôi, họ làm như vậy để chứng tỏ mình không kỳ thị, và phải làm như vậy để khỏi bị các tổ chức nhân quyền của người Mỹ đen ngấm ngầm để ý.

Bạn có để ý là từ ngày Obama nắm quyền lãnh đạo nước Mỹ thì cái chiêu đốt hình của Tổng thống Mỹ đã gần như không còn tồn tại trên thế giới. Obama có để kinh tế Mỹ xuống dốc cở nào thì cũng luôn có khối người Mỹ trắng đứng ra biện hộ dùm. Theo poll, tỉ lệ ủng hộ Obama giảm mạnh nhưng đâu có ai dám phê bình hay chỉ trích nặng Obama.

Tay chơi golf Tiger Wood chuyên ăn tục nói phét, khạc nhổ bừa bãi, cư xử thô bạo với báo chí và bạn bè. Chẳng có tư cách của dân chơi golf. Dân tỉ phú đã có vợ mà còn đi chơi bời trác táng và chơi chùa nữa chứ, nhưng từ lâu người Mỹ vẫn che lấp hết mọi cái xấu cho Wood và quyết tâm dựng Wood thành thần tượng, bởi vậy mà mỗi năm tiền bảo trợ, quảng cáo… vào túi của T. Wood ít nhất là 100 triệu đô. Vụ Tiger Wood là một vụ lừa gạt dân chúng và những công ty bảo trợ. Đáng ra vụ Tiger Wood phải là một scandal lớn nhất thế kỷ được thoả hiệp giữa báo chí và công ty quản lý Tiger Wood.

Vào thập niên 1950 chỉ có lát đát học sinh da đen đến trường Trung học. Rùm beng nhất là vụ 9 em học sinh da đen (năm 1957) được 1000 lính dù của sư đoàn 101st Airborne Division đến Little Rock, tiểu Bang Arkansas, để bảo vệ và để yêu cầu trường mở cửa cho các em vào. Thập niên 60 học sinh đen bắt đầu tiến lên các trường đại học. Nổi tiếng nhất là vụ James Meredith, sinh viên đen đầu tiên của đại học Mississippi. Tháng một, 1961, J Meredith bị trường bác đơn. Em nộp đơn lên Toà tối cao và tháng 9 em được đến trường dưới sự che chở của nhiều cảnh sát liên bang, và 97 federal prison guards. Đã có 2000 bất mãn nên nhào vô sinh sự rồi xô sát với đám người hộ tống chàng sinh viên da đen đó.

Chính phủ Mỹ vội gởi 16 000 lính đến nơi để dẹp vụ bạo loạn, và cuối cùng cái giá phải trả là: 28 cảnh sát liên bang bị bắn chết và 160 người bị thương. Đến năm 1964, chính phủ Mỹ ban bố đạo luật cấm các trường công cộng không nhận học sinh vì lý do: màu da, tôn giáo, sắc tộc hay giới tính (http://www.u-s-history.com/pages/h2876.html). Còn tiếp phần II.

Paulle

About these ads

4 phản hồi

  1. Ellie

    Tại sao nước Mỹ thịnh vượng như vậy lại có nhiều người vô gia cư, bệnh tâm thần hay phạm pháp?

  2. Mỹ và mọi quốc gia đã phát triển đều có chế độ welfare nhằm giúp đở cho bất cứ ai không có chổ ở, không có miếng ăn, không có tiền đi xe buýt/ subway, không có điều kiện để sinh hoạt bình thường, để thoả mãn những nhu cầu cơ bản nhất mà người công dân nghèo nhất cần phải có. Luật có đó, nhưng chuyện sai sót hay đáng tiếc vẫn luôn tồn tại.

    Cứ 100 người Mỹ thì có chừng 1 người sống trong tù và một người sống ở ngoài đường. Con số quá lớn, tuy nhiên nó vẫn là một thiểu số quá ít, không thấm vào đâu với phần dân số còn lại. Mà xã hội nào cũng tập trung lo lắng cho nhóm đa số, nhóm có cái miệng bự và có ảnh hưởng đến cuộc bầu cử.

    Nước nào cũng có cái hay và cái dở dù là giàu có, văn minh, hay nghèo nàn, lạc hậu. Có nhiều lý do tại sao nhưng dù biện luận thế nào đi nữa thì ta cũng có quyền kết luận, ta có thể bảo: các chính sách xã hội và cách giải quyết tệ nạn của chính phủ Mỹ còn yếu kém.

  3. trongtu

    bạn nên chú ý các lỗi ngữ pháp của mình hơn

  4. Bạn nói đúng, cảm ơn. Việt văn còn yếu nên thỉnh thoảng Songtra phải rà soát lại lỗi ngữ pháp và những sai sót khác.

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 26 other followers

%d bloggers like this: