Việt kiều ở Cambodia – phần I

Chúng ta thường xuyên nghe tin tức, những mẫu chuyện về Việt kiều (VK) Mỹ, Pháp, Úc, Canada, vv, nhưng ít khi bàn đến VK ở Cambodia (Cao Miên: CM), dù rằng cộng đồng người Việt ở Cambodia là cộng đồng lâu đời nhất ở nước ngoài, (đã có thời) đáng hãnh diện nhất, thành công nhất và hiện nay: nghèo khó nhất. Sách vở viết về VK ở CM một cách đầy đủ cũng không được xuất bản nhiều. Lâu lâu xuất hiện một vài câu chuyện/ tường thuật du lịch hay đời sống VK ở CM, nhưng những chuyện tế nhị, các chi tiết sâu xa gián tiếp hay trực tiếp dẫn đến tình hình hiện tại của hầu hết VK tại Cambodia thường hiếm khi được nhắc đến và luôn có giới hạn.

Bài viết trích dẫn nhiều dữ liệu thông tin từ cuốn sách: “Việt kiều ở Kampuchea” của soạn giả, nhà văn, nhà Miên ngữ học Lê Hương – sống 20 năm liền trên đất CM . Cùng một số sách như: Phnom Penh, a cultural history; Cambodia: report from a tricken land; và từ nhiều nguồn tài liệu, thông tin khác, đính kèm cuối bài viết.

*

Pháp phải dùng vũ lực cưỡng chiếm Việt Nam và đối phó với hàng chục cuộc vùng lên trong suốt gần 100 năm cai trị. Tuy nhiên, nhờ đội ngủ truyền giáo người Tây Phương đã hoạt động tại VN trong suốt vài thế kỷ, đào tạo được hàng ngàn tín đồ và cảm tình viên người Việt, nên việc thiết lập bộ máy cai trị của thực dân Pháp diễn ra nhanh chóng và tương đối suông sẻ. Trong khi đó, tình hình ở Cambodia (Cao Miên: CM) xảy ra một cách trái ngược. Nơi đây, Phật giáo được xem là quốc giáo, mọi công dân đều là Phật tử; sư sãi, nhà chùa có ảnh hưởng rất lớn đối với Hoàng gia và dân tộc Khmer (K). Bởi vậy, cho dù các Quốc vương CM luôn luôn chào đón sự hiện diện của người Pháp, nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào hai lân quốc hùng mạnh – Việt Nam và Siam (Thailand) – thì các sư sãi K vẫn không bao giờ khuyến khích Phật tử của họ hợp tác với người Tây phương ngoại đạo và đa số tín đồ Công giáo tại Cambodia, từ gần 160 năm qua cho tới ngày nay, vẫn là người Miên gốc Việt Nam.

Vừa rồi là lý do tại sao người Pháp không gặp sự kháng cự, nhưng họ phải nhờ người Việt giúp họ thiết lập bộ máy chính quyền và truyền bá văn hóa Tây phương đến với người K. Trong khuông khổ giới hạn của bài viết , tôi chỉ nêu lên một số sự kiện đã xảy ra ở CM ảnh hưởng trầm trọng tới đời sống Việt kiều ở CM. Từ một cộng đồng sung túc được nể trọng bởi người Khmer, người Tàu và được cưng chìu bởi người Pháp, bổng trở nên cộng đồng nghèo mạt, không ngóc đầu lên nổi, nhất là kể từ khi CM trở thành một quốc gia độc lập. Cho tới ngày hôm nay, Việt kiều ở CM vẫn còn là nạn nhân của những kẻ quá khích. Họ phải sống âm thầm, luôn luôn cảnh giác và lắm khi phải nhịn nhục để giử lấy thân.

I. THỜI KỲ BẢO HỘ, TRƯỚC 1945

1. Thành phố Phnom Penh:

Dưới thời Cao Miên được Việt Nam bảo hộ, VN khuyến khích vua CM dời thủ đô từ Udong về Phnom Penh (PP). Sau khi vua Ang Chan II mất, VN lập con gái lên ngôi làm bù nhìn nhằm đặt ách đô hộ. Sau đó, Ang Duang được quân Siem đưa về và lên ngôi vua. Ang Duang dời thủ đô về lại Udong, lúc đó Hoàng thành chỉ là những ngôi nhà sàn được làm bằng cây và tre. Sau khi ký kết hiệp ước bảo hộ, cuối tháng 12, 1865, người Pháp khuyên Quốc vương CM dời đô đến PP.

Lúc đó, ở ngoại ô là nơi định cư của mấy ngàn người Công giáo VK , mấy ngàn người Chàm; hàng trăm tàu cá cuả người Việt, người Chàm dưới sông; người Tàu cũng đông không thua người V; người K rất ít và không có một kiến trúc lịch sử nào trước khi Pháp đến.

Theo lời truyền khẩu thì người Việt đặt tên Nam Vang có nghĩa là người Việt “Nam vang“ dội trên đất CM. Truyền thuyết khác cho rằng vì ông Trương Minh Giảng khuyên vua CM dời đô về Nam Vang nên VK gọi nó theo tên thân mật của ô. TMG là thành phố Năm Giảng (ông Giảng thứ 5). Năm lần lần đọc thành Nam, còn Giảng đọc thành Giang, mà người Nam đọc giang thành vang. (Tôi ghi luôn vào đây chỉ là giúp vui).

Việc đọc trại tên xảy ra rất nhiều ở các cộng đồng VK lâu đời: Lào, CM và Thái. Ví dụ: thời cấm đạo, đạo Công giáo (bây giờ) được gọi là Hoa Lang đạo. Ai bị bắt thì bị xâm trên trán: ‘Học Hoa lang đạo.” Xóm người Việt ở khu cầu Sài Gòn tại PP có tên Gọi là xóm Hoà lang, tức xóm Công giáo thay vì tên Hoa lang như lúc ban đầu.

2. Người Việt cần thiết cho chính quyền thực dân:

Ngay từ lúc đầu, Pháp đã nhờ hàng ngàn VK theo đạo Công giáo đang lánh nạn cấm đạo, gia nhập vào guồng máy của chính quyền thực dân tại Lào và Cambodia. Sang thế kỷ 20, người Pháp bắt đầu nhập người V sang CM và Lào. Bắt đầu những năm 1920, nhu cầu cần có trí thức người Việt gia tăng, nên học sinh học xong tiểu học là có thể sang CM làm công chức, tư chức. Học xong một hay 2 năm ở trường trung học sư phạm thì có thể làm giáo viên cấp thấp.

Nhờ biết tiếng Pháp nên các công ty tư nhân chủ người Tây chỉ nhận nhân viên VK. Người Tàu, người Ấn cũng tìm nhân viên VK để lo việc sổ sách cho họ, đồng thời giúp họ giao tiếp với quan chức người P trong chính quyền. Lúc này người Pháp bắt đầu mở trường, vì vậy giáo viên VK rất cần thiết. Họ phải học tiếng K để có thể dạy tiếng Pháp cho trẻ em người K. Cần biết là lúc bấy giờ, dân K vẫn còn tôn trọng lối học truyền thống, tức là đến chùa để học tiếng Khmer, do các sư sãi chỉ dạy. Thời này, học sinh VK học đầy trường công ở CM.

3. Nghề nghiệp của Việt kiều ở Cambodia:

Người Việt Nam từ Việt Nam sang Cambodia làm ăn đông. Làm ăn mưu sống ở CM rất dễ phát dạt, vì người K không ham làm, ham học. Ngoài làm công chức, tư chức, giáo viên, giáo sư, họ còn buôn bán nhỏ và làm nhiều nghề khác:

Những nghề điển hình khác của VK: thợ in, chài lưới, làm nước mắm, bán sách báo, phu cao su, làm ruộng rẫy, phá rừng khai hoang, thợ mộc, thợ may, thợ máy, đóng giày, thợ điện, thợ hồ, hớt tóc, mở tiệm vàng. Ngoài ra, VK còn chuyên luôn nghề giúp việc cho hàng ngàn gia đình người Pháp và Âu Mỹ đang sống ở CM : quản gia, tài xế, làm vườn, vú em. Những công trình xây dựng lớn, nhỏ của chính phủ (và phần lớn nhà cửa hiện đại ở CM) đều do bàn tay VK xây lên: Royal Palace, viện bảo tàng, các dinh thự, bệnh viện, cơ quan chính phủ, khu nghĩ mát trên núi Bokor, vv, ở Phnom Penh và khắp nơi, cho đến bàn, ghế, tủ, giường, vv, từ xa xưa đến cả nay.

Nói chung, trước chiến tranh Indochina I, VK ở CM là lực lượng lao động chính của chính phủ, trong các văn phòng, trường học và trong các dinh thự của người Âu Mỹ. Có nhiều người có chức vụ chỉ huy cơ quan hay chỉ đứng dưới một người Pháp. Có người giàu có nổi tiếng, đóng góp nhiều tiền bạc hay công sức cho chính phủ Hoàng gia CM nên rất được trọng vọng. Những người sống bằng nghề thủ công, tiểu công nghệ đều có cuộc sống sung túc. Cộng đồng VK ở Nam Vang là một CĐ rất tưng bừng vào các dịp lễ của người V. Thời này nhiều người T, K cũng học tiếng V, vì nhu cầu và vì nể phục.

Người Việt có tiếng vang về sự cần cù, thông minh, xốc vác, năng nỗ và đa tài. Đó là lý do tại sao người Pháp có một expression nỗi tiếng trong thời gian sống ở Đông Dương: “The Vietnamese plant rice, the Cambodian watch it grow and the Lao listen to it grow.” Người Việt ít để ý đến thành ngữ này. Người Khmer thì không muốn nghe ai bảo họ thua người Việt. Còn người Lào thì luôn vui vẻ, dễ dãi, hiền lành, an phận, thành thật – nhiều công ty du lịch Lào thích sử dụng thành ngữ này để nói lên bản tính đặc trưng của người Lào.

Thật ra, vào năm 1936, sự xuất hiện của tờ báo “Nagara Vatta” chuyên môn chống người Việt đã bắt đầu gieo mầm mống bài Việt trở lại trong lòng người K, sau gần 90 năm. Đề tài này được trình bày ở phần IV: Nạn cáp duồn.

II. THỜI KỲ THUỘC ĐỊA, SAU 1945

Hết chiến tranh thế giới II, Pháp được Hoàng gia CM mừng đón sự trở lại, trong khi tại VN kháng chiến giành độc lập bắt đầu bùng nổ và lan rộng. Hơn nữa, có một số công chức Việt kiều bỏ nhiệm sở, quay về VN tham gia kháng chiến chống P. Có 60-80 ngàn người Việt bỏ chạy sang Thái Lan để tránh sự trả thù của người Pháp – có VK từ Lào, CM, nhưng nhiều nhất là từ miền Trung và Bắc. Người P bắt đầu nghi ngờ, mất dần thiện cảm đối vơi VK và quay sang hợp tác với người K để kiềm chế mọi người V. Việc trước tiên là họ ban hành thẻ Việt kiều để kiểm soát sự cư ngụ, di chuyễn của người V và làm ngơ để mặc chính quyền CM bạc đãi người V. Chính quyền CM chụp lấy cơ hội, lập tức ngấm ngầm phát động phong trào trấn lột, hiếp đáp và hạ bệ VK. Bắt đầu là nạn cáp duồn và chiếm đất; hô hào phong trào: ” Đất Miên phải trả lại cho người Miên”. Nạn “cáp duồn” xuất hiện tại CM và ngay cả trên lảnh thổ VN: Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, vào cuối 1945, đầu 1946.

1. Cáp duồn:

Cáp duồn là gì?

Cáp : chặt đầu; duồn: yuon hay người Việt.

Tại sao gọi “yuon” ?

Người dân ở những nước bị ảnh hưởng văn hoá Ấn độ gọi dân khác văn hoá là yuon, yuan, vv. biến thể từ chữ yuavana, có nghĩa là man di – một hình thức tự cao tự đại, cho rằng văn hoá của mình là số một. Chính vì vậy mà người Thái, K, các dân tộc sống ở Mã Lai, người K, Bahnar, Stien, Rade các dân tộc thiểu số sống ở VN như: Bà Na, Stiêng, Ra Đê (Bahnar, Stien, Rade) đều dùng yuon để gọi người Kinh. Thời buổi văn minh, tên gọi yuon không còn phổ biến (ngoại trừ người K gọi người V), vì có ý nghĩa không lành mạnh. Nên biết thêm là người Miến Điện, một số dân tộc thiểu số sống ở Tây Nam Trung Quốc, cũng gọi người TQ là yuon.

Có thể gọi cáp duồn là cuộc thảm sát người Việt gây ra bởi người Khmer. Thông thường, cáp duồn đi kèm với nhiều tệ nạn như cướp bóc, hảm hiếp phụ nữ, chiếm đoạt tài sản.

Dân K họp thành từng đoàn có vũ trang dao gậy, xông vào đuổi VK ra khỏi nhà, không cho mang theo cái gì cả. Nếu chống cự thì họ chặt đầu hay bắt giữ phụ nữ để hảm hiếp tập thể. Dĩ nhiên là VK bị mất trắng tay. Có nhiều người nhanh chân chạy về hướng trụ sở huyện thì bị nhóm cáp duồn khác chận lại lột sạch luôn quần áo, nên sau đó phải lấy lá che thân.

Cáp duồn ở Cambodia chủ yếu là xua duổi để chiếm đoạt, tuy nhiên cũng có nhiều người chết vì chậm chân hay vì chống cự lại. Xác chết thường bị vức xuống giếng, ao, sông hay lạch. Ở VN, có hai loại cáp duồn: do người K đang sống ở VN thực hiện hay do người K từ CM xâm nhập vào lảnh thổ VN gây ra. Cả hai loại đều xảy ra ban đêm: bất ngờ tấn công, hôi của đem về làng của họ, gặp đàn ông là chặt đầu, gặp phụ nữ thì bắt hiếp tập thể – nhiều khi họ mang về CM và chỉ thả nạn nhân sau một vài ngày.

2. Chiếm đất của Việt kiều:

Tại những nơi không tiện cáp duồn thì người K áp dụng chính sách khủng bố đe dọa, đồng thời lấn chiếm từ từ. Số là dưới thời bảo hộ, Việt kiều từ miền Nam VN (thuộc Pháp) có quyền xin giấy phép khai phá đất hoang, đất rừng để trồng trọt. Sau đó họ nộp thuế để nhận quyền tư hửu. Cũng có nhiều người mua lại đất hay ruộng của người K để làm kế sinh nhai. Nhiều VK nhờ chăm chỉ mà có cả hàng trăm mẫu đất, ruộng.
Thế nhưng, người K đột ngột tung ra khẩu hiệu: “Đất Miên phải trả lại cho người Miên” và ngang nhiên lấn chiếm. Họ tự động cất nhà trước cửa nhà VK, phóng uế, quăng đồ vật dơ dáy xung quanh nhà để gây chuyện, khủng bố, đe dọa và đuổi khéo chủ nhà. Chủ nhà VK muốn cây trái, rau quả gì trong vườn phải “xin phép”. Họ tự do cày bừa ruộng rẫy. Nếu VK phản đối, họ đánh hoặc rướt chém.

Kết quả, hàng ngàn nông dân Việt kiều hồi hương về Việt Nam. Số còn lại phải đổi nghề hoặc đi làm công cho chính kẻ đã cướp mình. Đi trình làng, xã, huyện, ngay cả lên PP khiếu nại với đức vua (nhà vua tiếp xúc dân chúng mỗi tuần một lần) cũng chỉ được hứa sẽ giải quyết.

3. Việt kiều bắt đầu bị hiếp đáp:

Cũng từ đó, ở vùng nông thôn, mỗi lần có chuyện xích mích với người Việt Nam thì người Cambodia chỉ cần hô to: “An Nam đánh K” hay “Yuon đánh K” là có ngay cả chục người nổi lên vác gậy xông vào đánh, bất kể già trẻ lớn bé. Nếu xảy ra ở nhà, đàn bà con gái VK chậm chân bỏ chạy là có thể bị hiếp dâm tập thể.

Tại Phnom Penh, vì có nhiều tai mắt quốc tế, nên chỉ xảy ra những vụ hảm hiếp, trấn lột lẻ tẻ tự phát. Nhiều dân đạp xích lô cũng dám lên mặt với VK. Họ đòi VK phải trả tiền nhiều lần cao hơn bình thường. Nếu không trả, thì họ đánh và kêu lớn “cáp duồn” để đồng nghiệp hay một số người quá khích tiếp tay với họ. Sau nạn cáp duồn, chỉ có PP, Siem Reap và Sihanoukville là tương đối an toàn đối với người V, với điều kiện không gặp xích mích, va chạm với người K.

4. Truyền đơn khích động sự căm thù:

Cũng trong thời gian Pháp vừa quay lại này, xuất hiện những tờ truyền đơn vẽ hình các tướng VN (thời vua Gia Long sang bảo hộ CM) bắt ba người Khmer chôn đứng dưới đất chỉ ló cái đầu lên trên làm ba ông táo để nấu nước uống. P hay Hoàng gia CM hay cả hai cùng cấu kết để tung ra chiêu bỉ ổi này là chuyện còn giữ bí mật.

Ngày nay, đảng đối lập Sam Rainsy và những phần tử quá khích người Khmer vẫn thường dùng những bức hình nguỵ tạo đó để cũng cố sự căm ghét người Việt, để nhắc nhở sự độc ác mà người dân Miên sẽ chịu đựng nếu không cảnh giác sự có mặt của người Việt tại Cambodia. Một đòn tâm lý vô cùng thâm độc, góp phần làm cho VK lao đao khốn đốn và “gia hạn” tình thế bần cùng, mù mịt tối tăm và cô độc của cộng đồng VK ở CM và làm cho VK khó ngóc đầu lên được, ngoài trừ phải che dấu hay từ bỏ nguồn cội.

Một điều ngược ngạo: VN hay người Việt từng bị cáp duồn dã man thì thế hệ trẻ VN ít hay biết, vì bản tính dân tộc Việt Nam thường tha thứ, bỏ qua những chuyện đau lòng của quá khứ, chứ không cất giữ, thù dai. Trong khi VN cứu giúp Cambodia bao nhiêu lần, nhưng vì tự ti mặc cảm hèn yếu, thua kém, và tâm lý phủi ơn mà một số phần tử cực đoan hay bịa đặt, quảng cáo những câu chuyện, hình ảnh không thật về VN và con người VN. Hãy google “prayat kompup te ong” hay nhấn vào đây http://wn.com/Chau_Doc_massacre để xem trò tuyên tuyền thâm độc.

Trong sách “Phnom Penh, a cultural history”, trang 83, Milton Osborne có ghi: chính mẹ của Marguerite Duras từng kể rằng bà đã có chứng kiến cảnh những convict labourer người Việt xây hill station retreat ở Bokor bị trừng phạt dã man – họ bị chôn sống tới cổ. (Nhà văn Pháp Marguerite Duras, sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn và có thời gian sống ở Cambodia cùng mẹ. Bà có tác phẩm nổi tiếng được dựng thành phim tên là “L’ amant” hay “the lovers” (1992) kể chuyện tình của bà cùng một người Tàu giàu có và chuyện xảy ra tại Nam Việt Nam.)

Chú ý: bài viết này không có ý gợi lên sự thù hận giữa hai dân tộc, Việt và Khmer, mà nó chỉ phản ảnh hậu quả do sự thiếu đoàn kết của dân tộc Việt Nam.

Xin xem tiếp phần II: “Từ khi Cambodia độc lập”

Advertisements

7 phản hồi

  1. cảm ơn bạn đã cho biết những thông tin có giá trị! mình hứa sẽ loan tin cho mọi người cùng biết về bộ mặt thật của 1 dân tộc và xin hứa sau này nếu đất nước đó có thảm họa diệt chủng xảy ra thì sẽ ko cho con cái mình và nói mọi người hãy để cho 1 dân tộc vong ơn – bội nghĩa đó mãi mãi tuyệt diệt.

  2. Chào bạn,

    Ý kiến của bạn rất hợp ý với mình và qua đó có thể hiểu được bạn là người có dân tộc tính cao. Mình nghĩ, hiểu rõ bản chất của một dân tộc láng giềng là việc cần thiết. Nó có thể giúp ta cảnh giác để vượt qua những khó khăn khi tiếp xúc hay hợp tác làm ăn với họ.

    Tuy nhiên, có lẽ tốt hơn ta nên giữ trong lòng. Hãy dặn dò, cảnh giác những ai định đi du lịch tự túc hay có ý định qua bên ấy làm ăn. Cũng như trang bị cho mình kiến thức cần thiết nhằm đối phó hữu hiệu với đám người K (một số lớn trong đó là K tàu) chuyên đi nói xấu ta online.

    Cảm ơn.

  3. hieu

    rat cam on nhung dong thong tin huu ich cua tac gia SONG TRA. tuy nhien o phan cuoi cua trang nay ban co ghi chu la : phan anh hau qua do su thieu doan ket cua dan toc vn . toi chua hieu neu nguoi dan minh doan ket thi lam duoc gi bao ve cho nhau tren cai vung dat chat chua day thu han nguoi viet nhu vay ? lieu dai su quan cua chung ta co can thiep kip thoi khi nhan duoc loi keu cuu cua viet kieu ko ?hay la doi den khi can thiep duoc roi thi mot bo phan dan minh da khong con tinh mang duoi ban tay cua bon vong on nay ! xing dung de tinh mang dan minh phai lam con tot thi cho nhung chinh sach ” hoa binh , hop tac va giup do lan nhau cua 2 nuoc lang gieng than thien ” nua ! truoc day khi con don vi A59 o pnom penh thi ba con minh con duoc benh vuc mot chut khi phat sinh mau thuan voi dan K , nhung ke tu khi vn rut quan thi su an toan cua viet kieu giong nhu chi manh treo chuong ! bat cu luc nao cung co the bi ” cap duon ” . Dang ta va mot bo phan dan ta co biet ko ? biet ! nhung chua co mot bien phap kha thi nao de giu an toan cho dan minh, chi la nhung loi noi suong !
    doi den khi van de duoc dem ra ban bac giai quyet cap nha nuoc thi ko it viet kieu da phai chet mot cach tham thiet roi !
    ban SONG TRA phan anh rat dung tinh hinh viet kieu ben k tu truoc cho den bay gio, hom nay toi moi duoc xem mot thong tin kha day du ve su that ” te nhi ” nay ma da co nhieu luc nha nuoc ta ko muon phoi nay no vi tinh doan ket huu hao voi nuoc ” ban ” lang gieng !
    toi la nguoi tung sinh ra tren dat campuchia va trai qua tuoi thieu nien tren vung dat nay.sau khi ve vn sinh song mot thoi gian va nam 1981 toi lai quay ve pnom penh de sinh song.toi da chung kien rat nhieu chuyen bi thuong cua nguoi viet tai day khi bi dan k ha hiep. toi cho rang nguoi dan k de bi tac dong , xui giuc va cong voi y thuc han thu tu doi truoc nen bao gio ho cung xem nguoi viet la mam mong cho tai hoa cua tuong lai nuoc ho.
    that ra chung ta da sai lam khi ngay hom nay nhin lai nhung gi chung ta da ra tay cuu giup ho, nhung toan tinh chinh tri cua chung ta cuoi cung phai chuot lay mot that bai dang cay trong su viec cuoc hop asean cua cac ngoai truong ve van de bien dong vua roi ! van de o day la chung ta da qua hoang tuong ve ban chat cua dan k ! cu nghi rang cuu ho thi ho se mang on suot doi va san sang nghe loi chung ta !
    thuc te chung ta da lam khi vao nam 1991 ho da co thoat ra anh huong cua vn de giuong cao ngon co doc lap dan toc , tu lam chu van menh dat nuoc. am tham mot cach co he thong tach ra khoi su le thuoc ve nhieu mat doi voi vn.da tu lau ho da phot lo loi khuyen cua cac cap lanh dao vn, tham chi ho con lam trai nguoc lai ! mac du nhung loi khuyen nay deu xuat phat tu loi ich cua 2 dan toc.
    ko co gi la khi nhan bang tien sy chinh tri cua vn cap cho hunsen, ong nay da noi mot cau de lay long nguoi vn va cung noi len mot su that, dai y la : that xau ho khi phai noi rang nguoi dan chung toi( dan k) neu mot thang co 29 ngay ho duoc giup do thi ko sao , con mot ngay neu ko duoc giup do thi ko biet chuyen gi se xay ra !
    qua day chung ta cung hieu ban chat cua nguoi khme nhu the nao . ho that tha , chat phat hon dan viet( nhung ho cung rat lam bieng ) , nhung vi loi ich ban than ho sang san cha dap len cai goi la tinh doan ket lang gieng bang nhung hang dong ngang nguoc , bao luc …
    ho can ta , nghe theo loi ta khi ho chua du manh , va dieu nguoc lai se say ra khi ho da co cho dua vung manh roi ! co le day cung la quy luat cua cuoc song chang !
    ho noi rang trong cuoc tranh chap giua ta va TQ ve van de bien dong , ho luon giu thai do trung lap ! nhung thuc te the nao moi nguoi deu biet .
    sau su kien cuoc hop cua cac ngoai truong asean ve van de bien dong ko ra duoc bang tuyen bo chung , ho lai cu cac doan cong tac qua vn de ” tran an ” ta rang: dan toc ho mai mai ghi nho cong on to lon cua vn , rang ve mat Dang ho van ngam ung ho chung ta ! rang chung ta van choi voi TQ thi sao lai muon ho doan tuyet voi TQ ? roi sao chung ta lai cu muon yeu cau ho phai lam theo tac ca nhung gi chung ta muon….!
    day la noi ve thai do cua gioi lanh dao campuchia, con thai do cuA nguoi dan thuong cua ho thi luon mieng noi : nguoi vn ” thich ke on ” ; nguoi vn ha hiep nguoi dan k ; nguoi vn chiem dat va cong an viec lam cua nguoi dan k…. ngay ca trong mot so dien dan tren cac blog van thuong xuyen xuat hien nhung loi binh pham cua dan k biet chu viet, da so deu la noi xau vn hoac noi ko dung voi thuc te khach quan….ho cho rang nguoi dan k rat phan uat nguoi dan viet vi nhung nguyen do nhu vay ! ?
    so di gioi lanh dao cua ho muon ” tran an ” chung ta vi ho thua hieu : ho van can su giup do cua vn !
    trong boi canh vn va k deu la thanh vien cua hiep hoi asean , thi viec mot thanh vien dem quan qua danh vao lanh tho cua mot thanh vien khac la dieu rat it co kha nang say ra. ho rat hieu dieu do ! vi vay nha nuoc va nguoi dan viet chung ta phai het suc canh giac va sang suot truoc cai vong lan quan ” on nghia ” trien mien giua ta va ho ! di nhien ve phuong dien nao do chung ta van can ho nhung xin dung chu quan de roi phai hoi han nhu ngay hom nay !
    co mot dieu ma da so nguoi dan viet deu biet : minh cuu ho thoat khoi hoa diet chung ; giup do ho tren rat nhieu linh vuc….vay ma da so dan ho deu thu ghet vn ! con rieng dan vn minh thi hau nhu ko nghi den chuyen tra dua hay thu han gi voi ho , co le vi tam ly cua dan viet la co mot bo phan dan minh dang song va lam viec tren dat cua ho chang !?
    neu ai cho rang nhung loi boc bach nay la mot su chia re tinh doan ket viet – k thi toi cung xin chap nhan. toi muon nguoi dan minh hieu ro ( dac biet la viet kieu dang sinh song tai k)
    ban chat cua nguoi k la the nao , dung vong tuong mot tuong lai hua hen tren mot vung dat ngap tran nhung dinh kien thu han ve nguoi viet. du sao thi que huong minh cung da co nhieu doi moi tot dep hon truoc rat nhieu.

  4. kheang

    Theo lời truyền khẩu thì người Việt đặt tên Nam Vang có nghĩa là người Việt “Nam vang“ dội trên đất CM. Truyền thuyết khác cho rằng vì ông Trương Minh Giảng khuyên vua CM dời đô về Nam Vang nên VK gọi nó theo tên thân mật của ô. TMG là thành phố Năm Giảng (ông Giảng thứ 5). Năm lần lần đọc thành Nam, còn Giảng đọc thành Giang, mà người Nam đọc giang thành vang. (Tôi ghi luôn vào đây chỉ là giúp vui).Trời ơi.!tác giả nhẫn tâm ghi lại dụng ý …trò hề địa danh Phnom Penh…thay tên Nam Vang..thử HÀ NỘI bị ai đó xóa tên …???cảm giác tác giả và Dân tộc VIỆT NAM nghĩ gì?…??để càng đào thêm hố sâu hận thù Dân tộc KHMER-VỊÊT.

  5. kheang

    Nỗi bất an ở Phnom Penh
    Hồng Nga

    Phnom Penh, Campuchia

    Cập nhật: 16:19 GMT – thứ tư, 29 tháng 1, 2014
    Facebook Twitter Google+ chia sẻGửi cho bạn bè In trang này .
    Tâm lý bài Việt ở Campuchia?

    Quan ngại về sự an toàn của người Việt ở Campuchia sau một số vụ phá hoại tài sản của doanh nghiệp Việt.

    Xemmp4

    Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

    Bấm vào đây để tải Flash Player mới nhất

    Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

    Đã vài tuần trôi qua kể từ sau vụ đập phá ở Veng Sreng nhưng gia đình ông Đoàn Bá Khâm vẫn chưa khỏi bàng hoàng xúc động.

    Các bài liên quanTâm lý bài Việt ở Campuchia?Xem03:11Tiếp tục biểu tình ở CampuchiaSam Rainsy: ‘Trung Quốc là tương lai’Chủ đề liên quanCampuchia
    Vào lúc bốn giờ chiều ngày 3/1, khi cuộc biểu tình của các công nhân may mặc Campuchia đòi tăng lương tối thiểu vẫn đang diễn ra ở chính khu vực này, một nhóm người đi xe máy đã ập tới quán cà phê Hoàng Anh Minh do con gái và con rể ông làm chủ.

    “Họ nói lính Việt Nam bắn chết người biểu tình, nên họ phá quán của người Việt Nam để trả thù,” Sok Min, con rể ông Khâm kể lại.

    Trong cuộc biểu tình bị lực lượng an ninh Campuchia dập tắt, bốn người bị bắn chết và nhiều người khác bị thương.

    Quán cà phê đang kinh doanh thuận lợi 10 năm nay của vợ chồng anh Sok Min bị đập phá tan tành.

    Các clip mà người dân xung quanh quay bằng điện thoại di động cho thấy những người Campuchia hung hãn phá biển hiệu, phá tường, đập gãy bàn ghế. TV, đồ đạc, gì lấy được là bị lấy hết.

    Thiệt hại lớn nhất là số tiền giữ trong két sắt bị cướp mang đi. Theo ước tính của vợ chồng Sok Min, gia đình anh mất khoảng 40.000 đôla trong vụ cướp phá này.

    Ngửa mặt kêu trời”Nhìn cảnh đập phá ngổn ngang, tôi chỉ biết ngửa mặt kêu trời,” Sok Min rơm rớm nước mắt.

    “Nhìn cảnh đập phá ngổn ngang, tôi chỉ biết ngửa mặt kêu trời.”

    Sok Min

    Vợ và hai con của anh nay vẫn đang lánh nạn ở Việt Nam. Ông Đoàn Bá Khâm kể: “Chúng nó tới giờ vẫn hoảng hốt, nói gì cũng chỉ nói thầm”.

    Ông đoan chắc rằng, nếu không phải của người Việt thì quán Hoàng Anh Minh đã không bị đập phá.

    Cáo buộc của gia đình ông Khâm hiện giờ vẫn chưa được kiểm chứng vì những kẻ đập phá cơ sở kinh doanh nhà ông vẫn chưa bị bắt.

    Tuy nhiên tâm lý e dè, thậm chí kỳ thị người Việt không phải bây giờ mới xuất hiện trong xã hội Campuchia.

    Hai nước láng giềng chia sẻ nhiều chương chung gian nan và bão tố trong lịch sử, lại thêm phức tạp vì các tranh chấp đất đai và lãnh thổ.

    Gốc rễ của các mâu thuẫn sắc tộc giữa người Khmer và người Việt nằm trong quá trình gần một nghìn năm, ba trăm năm cuối cùng trong đó là sự mở rộng về phía Nam của người Việt trong khi nước Campuchia ngày càng thu nhỏ.

    Trong chỉ có 100 năm, từ giữa thế kỷ 17 tới giữa thế kỷ 18, toàn bộ khu vực châu thổ sông Mekong, trong có làng chài Prey Nokor của người Miên, sau gọi là Sài Gòn, trở thành lãnh thổ của Việt Nam.

    Cho tới tận 1954, khi ba nước Đông Dương giành độc lập từ Pháp, Campuchia vẫn còn tiếp tục đòi đất Khmer Krom (khu vực đồng bằng Mekong trước thuộc Campuchia) và một số đảo, như đảo Phú Quốc (tiếng Khmer là Koh Tral) từ Việt Nam.

    Lãnh đạo Phnom Penh nhiều thời kỳ, từ cựu quốc vương Sihanouk, tới chính quyền Khmer Đỏ dưới sự bảo trợ của Bắc Kinh, đều không ít lần chỉ trích cái mà họ gọi là ‘tham vọng bá quyền’ của Việt Nam.

    Người Việt được cho là đã hòa nhập khá sâu vào xã hội sở tại

    Cáo buộc người Việt chiếm đất của Campuchia là thường thấy nhất trong những bài diễn văn của giới làm chính trị. Và trong các cuộc đấu đá trên chính trường, ‘yuon’, hay người Việt, dường như là mục tiêu dễ dàng mà các đảng phái nhắm tới với ý đồ riêng của mình.

    Một số chuyên gia, như giáo sư sử học Henri Locard, người đã có gần nửa thế kỷ nghiên cứu Campuchia, cho rằng nạn bài Việt thực ra là thuộc phạm trù chính trị chứ không phải vấn đề xã hội.

    “Người Việt ở Campuchia ngày nay đã hội nhập rất sâu vào xã hội Campuchia chứ không như trước. Họ lấy tên Khmer, nói tiếng bản địa, lấy vợ lấy chồng người Campuchia,” ông Locard nhận định.

    “Những gì chúng ta thấy hiện nay là bắt nguồn từ cạnh tranh chính trị, chứ tôi không cho là người dân thù ghét người Việt.”

    ‘Giọt nước cuối cùng’Sau khi lật đổ chế độ Khmer Đỏ và giúp dựng lên một chính thể thân Hà Nội, quân đội Việt Nam còn ở lại Campuchia thêm mười năm.

    Thế nhưng ngay cả sau đó, người Campuchia mới chỉ thể hiện tinh thần bài Việt cực đoan khi sự bất mãn với đảng cầm quyền của Thủ tướng Hun Sen dâng cao.

    Giáo sư Locard nhắc tới một sự kiện mà theo ông, là “giọt nước cuối cùng” khiến tâm lý chống Việt Nam tràn ly:

    “Truyền hình có chiếu cảnh ông Hun Sen đi thăm Việt Nam (tháng 12/2013) và đọc diễn văn bằng tiếng Việt. Ông ta nói tiếng Việt sõi như người Việt!

    Thủ tướng Hun Sen thân thiện với Việt Nam

    Đoạn phim đó đăng trên YouTube khiến bao nhiêu người giận dữ, vì nó làm cho người ta thêm tin rằng ông ta là chân tay của Việt Nam. Thế rồi ông ta về nước, và bắt đầu trấn áp biểu tình…”

    Lúc đó đã có tin đồn, mà người ta cho là đã dẫn tới các cuộc tấn công vào cửa hiệu của người Việt, rằng Hun Sen nhờ Việt Nam điều lính tới dẹp người biểu tình.

    Các đảng đối lập với Hun Sen, dù không chính thức tuyên bố bài Việt Nam, cũng thường xuyên đưa thông điệp “Việt Nam chiếm đất của Campuchia”, “Việt Nam bóc lột tài nguyên của Campuchia”…

    Kinh tế khó khăn, chính trị hỗn loạn bao giờ cũng khiến xu hướng dân tộc chủ nghĩa đi lên.

    Một trong những điều gây bức xúc cho người bản địa là hiện diện của “người Việt mới” sinh sống và làm ăn ở Campuchia mà dường như không có ai quản lý.

    Con số người Việt ở xứ Chùa Tháp là bao nhiêu cũng không có thống kê chính xác. Có nguồn ước tính khoảng 1/5 dân số sở tại, tức 700.000-800.000 người.

    Nhưng con số thực tế có thể hơn thế khá nhiều, theo một số nguồn khác. Nhiều người Việt sống ở Campuchia cả chục năm nay mà trong tay không có giấy tờ hợp lệ.

    Có nhà quan sát, như Thun Saray, Chủ tịch tổ chức nhân quyền Adhoc, cho rằng chính phủ Campuchia hoàn toàn có thể giải quyết vấn đề kỳ thị sắc tộc thông qua điều chỉnh các chính sách của mình.

    “Chúng tôi với tư cách tổ chức nhân quyền cho rằng nhận thức của người dân về nhân quyền trong xã hội chúng tôi đã tiến bộ đáng kể.”

    Siết chặt nhập cưCó thời như đầu những năm 1970, Campuchia có chính sách chống Việt Nam cực đoan, khiến người Việt ồ ạt tìm đường trốn chạy vì sợ bị thanh trừng.

    “Những người ít hiểu biết mà lại bị tuyên truyền thì chắc chắn họ ghét mình rồi.”

    Đỗ Quang Trọng, thợ xây

    Theo ông Thun Saray, “các hình thức bạo lực với người Việt Nam bây giờ không còn nữa, người ta rất kiềm chế không dùng bạo lực”.

    “Tôi nghĩ điều quan trọng nhất lúc này là chính phủ Campuchia cần thi hành luật nhập cư sao cho chặt chẽ để kiểm soát việc nhập cư của người Việt.”

    Đi Campuchia dịp cuối năm, tôi được ngồi ăn trưa với một nhóm người lao động Việt, mà dù ở xứ này hai chục năm, nhìn vẫn ra nét đồng bằng Bắc Bộ.

    Các anh “chiêu đãi” món dồi lợn tự làm, ăn với lá mơ lông vì không có húng giổi. Câu chuyện quanh quẩn lại quay về quê hương xứ sở, cái bánh chưng ngày Tết, quả bưởi Diễn cúng Xuân.

    Nhớ quê là thế, nhưng không về được nữa. Vợ con, nhà cửa bên này cả, không lẽ bỏ hết để về? Dù biết rằng “đối lập họ lấy mình ra làm cái cớ, để phục vụ cho mưu đồ của họ,” như lời anh Đỗ Quang Trọng, thợ xây.

    “Những người ít hiểu biết mà lại bị tuyên truyền thì chắc chắn họ ghét mình rồi,” anh nói.
    Bấm Trở về đầu trang Facebook Twitter Google+ chia sẻGửi cho bạn bè In trang này .Thêm về tin này
    Các bài liên quan
    Tâm lý bài Việt ở Campuchia?Xem03:1129.01.14
    , Video
    Tiếp tục biểu tình ở Campuchia27.01.14
    , Campuchia
    Sam Rainsy: ‘Trung Quốc là tương lai’20.01.14
    , Ngoại giao Việt Nam

    Chủ đề liên quan
    Campuchia
    Gởi đến tác giả nỗi khổ….và tự hào dân tộc VIỆT…Trich từ:….BBC Tiếng Việt….

  6. Gửi bạn Kheang! Ông Lê Hương viết cuốn sách “Việt Kiều Tại Cambodia” vào cuối thập niên 70 của thế kỹ trước chứ không phải là mới viết. Truyền thuyết “Nam Vang” hình như đã có từ mấy trăm năm, có nghĩa là chuyện đã xưa lắm rồi bạn ạ. Mặt khác, nó chỉ là truyền thuyết – không thể tin có thật. Còn thêm một lý do khác, hồi xưa người ta thường đặt tên bằng tiếng của mình cho một địa danh xa lạ để dễ nhớ, dễ đọc. Tóm lại, Dân tộc nào cũng từng có thói quen đặt tên địa danh của người ta theo cách riêng của mình) và việc làm này không có nghĩa là muốn xoá tên một vùng đất hay xoá tên một dân tộc.

    Thật ra dân tộc nào cũng viết sử theo kiểu một chiều, ít hay nhiều – hoặc nói mình đúng và nói nước làng giềng sai, hoặc phớt lờ việc làm sai trái của nước mình đối với nước khác. Bởi vậy, chuyện truyền thuyết và những gì viết trong sử sách chỉ có giá trị riêng cho một dân tộc và nó không thể gây ra sự thù hận với dân tộc khác.

Trackbacks

  1. Việt kiều ở Cambodia | Nghiên cứu lịch sử

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: